Eyvah! Çocuğum tırnak yiyor!

.    

Çocukluk yıllarında hemen herkes evde ailesi ya da okulda öğretmenleri tarafından "Evladım elini ağzından çek!" sözüyle uyarılmıştır. Tabii ki bu alışkanlık sadece çocukların değil, stresli bir hayattan dolayı sonradan bu alışkanlığı edinmiş herkesin problemi.

Bu istenmeyen durum tırnaklarda barınan mikroplardan dolayı pek çok sağlık probleminin de tetikleyicisi olabiliyor. Çocukları tırnak yeme alışkanlığından vazgeçirmekse o kadar kolay değil.

Öncelikle tırnak yeme davranışını parmak emme davranışından ayırmamız gerekir. Parmak emme belli bir yaşa kadar davranış bozukluğu olarak değerlendirilmezken, tırnak yeme hangi yaşta ortaya çıkarsa çıksın davranış bozukluğu olarak değerlendirilir.

Ne yapmalıyız?

"Yeter artık tırnaklarını kemirdiğin, yapma şunu, bak sana ceza vereceğim..." şeklinde çocuğu azarlamak, korkutmak, ceza vermek gibi zorlayıcı yöntemlerle belki belli bir süre bu alışkanlığı ortadan kaldırabilirsiniz. Ama daha ağır duygusal problemlerin farklı şekillerde ortaya çıkabileceğini bilmelisiniz. Önemli olan çocuğun tırnak yemesine yol açan asıl problemi ortaya çıkarmak ve çocuğun problemle yüzleşmesini sağlamaktır.

Çocuk tırnağını yemeye yeltendiğinde dikkatini başka bir yöne çekmek tırnaklarını kemirme uyarısından daha etkilidir. Örnek olarak; "hadi bana bir bardak su getir, dışarı gezmeye çıkalım..." gibi çocuğa cazip gelebilecek tekliflerle dikkatini başka bir yöne kaydırabilirsiniz. Ayrıca çocuğun elini ve ağzını hareket halinde tutacak "sakız çiğneme, el uğraşları" gibi meşgaleler de etkili olabilir.

Çocuklar korku, tehdit, kaygı, kıskançlık ve güvensizlik doğuracak durumlardan uzak tutulmalıdır. Sözgelimi tırnak yemeyen kardeşi, tırnak yiyenle kıyaslamak gibi yanlış yaklaşımlar çocuğu küçük düşürür, hırçınlaştırır, size ve kendisine olan saygısı zedelenir.

Çocuk anne-babasını kızdırmak için parmağını ağzına götürdüğü zaman (genelde bunun kaynağı ilgi çekmedir) görmezden gelinmeli ve gerekiyorsa o mekân terk edilmelidir. Çocuğa hissettirmeden uzaktan gözlemlemelerinizde eğer yalnız kaldığında çocuğunuz tırnak yemekten vazgeçmişse alışkanlığın sebebi büyük ihtimalle dikkat çekmek içindir.

Sıkıntı hali hayatın çeşitli evrelerinde boy gösterir. Tırnak yeme davranışıyla çocuğunuz yaşadığı sıkıntıyı ifade ediyor. Bu durum çocuğunuzun ileride ağır psikolojik problemler yaşayacağı anlamına gelmez. Panik havasından uzak, daha iyimser bir yaklaşımla problemin çözümü kolaylaşır. Ancak çocuğunuz aşırı derecede tırnak yeme durumundaysa vakit geçirmeden çocuk ve ergen psikiyatrisine başvurun.

*Özel Özgören Liseleri Psikolojik Danışmanı

Çocuğunuzun tırnak yemesinin sosyal ve psikolojik sebepleri neler?

Üzüntü ve sıkıntı duyguları:

Çocuk çok sevdiği bir yakınını, oyun arkadaşını kaybetmişse üzüntüye kapılır. Çevresinden yeterli desteği göremezse can sıkıntısından tırnak yiyebilir.

Gerilim ve kaygı duyguları:

Aileye yeni bir kardeşin katılması, çocuklar arasında ayırım yapılması, aşırı kuralcı ve baskıcı eğitim, tırnak yemesine yol açabilir.

Öfke, saldırganlık ve korku:

Öfkesini açıkça dile getiremeyen çocuk tırnak yiyerek öfkesini kendine yöneltebilir. Baskılı bir ortamda cezalandırılma endişesi taşıyan çocuk tırnak yiyebilir.

Değersizlik ve güvensizlik:

Kendini ifade edemeyen, ilgi-sevgi ortamını bulamayan çocuk üzüntü ve sıkıntısını dışa yansıtır.

Aile içi iletişim sorunları:

Aile içinde yaşanan huzursuzluklar, kavgalar, çocuğun tırnak yemesine yol açabilir.

                                                                             Abdullah Purtaş

                                                                               20 Mart 2007                                                              ..