Milli Eğitim
Bakanlığı, sosyal alanda iyi yetişmiş, kültür alanına zenginlik
ve ufuk kazandıracak elemanları yetiştirmek amacıyla Türkiye'de
ilk kez, 2003 - 2004 Eğitim-Öğretim sezonunda İstanbul
Yenibosna'da Sosyal Bilimler Lisesi açtı. Milli Eğitim Bakanı
Hüseyin Çelik, bu okul sayesinde, sosyal bilimlerin de ağırlıkla
öğretileceği bir lise açma hayalini gerçekleştirmiş oldu.
Sosyal Bilimler Lisesinin kuruluş amaçları
Bilindiği gibi Fen Liselerinde sayısal alanda
başarılı öğrenciler eğitim-öğretim görmektedir. Yeni açılan
Sosyal Bilimler Lisesinde ise sözel alanlarda başarılı, ''sosyal
zekâsı yüksek'' öğrencilerin eğitim-öğretim görmesi amaçlanıyor.
Bakanlık yetkilileri böyle bir liseye ihtiyacın 1950'li
yıllardan beri kültür çevreleri ve basında zaman zaman dile
getirildiğini, ancak bu projenin bugüne kadar uygulamaya
konamadığını vurguluyor.
Milli Eğitim Bakanlığının Sosyal Bilimler
Lisesi açmasının amaçları şu şekilde özetlenebilir:
-
Sosyal Bilimler ve Edebiyat alanında ihtiyaç
duyulan üstün nitelikli bilim adamlarının yetiştirilmesine
kaynaklık etmek,
-
Zekâ düzeyleri ile edebiyat ve sosyal
bilimler alanındaki ilgi ve yetenekleri üst düzeyde olan
öğrencileri bu alanlarda yüksek öğretime hazırlamak,
-
Öğrencilerin bilimsel, kültürel ve teknolojik
gelişmeleri izleyebilecek düzeyde yabancı dil öğrenmelerini
sağlamak,
-
Öğrencileri araştırmaya yönelterek, sosyal
bilimler alanında yeni buluşlara ilgi uyandıracak ortam ve
şartları hazırlamak.
Bu tür liselerin Avrupa'da örnekleri çok var.
Bu lisenin kurulmasındaki amaçlardan biri de siyaset ve
bürokrasiye de kültürlü; devleti ve demokrasiyi iyi tanıyan, ona
işlerlik kazandıracak elemanları yetiştirmek.
Sosyal Bilimler Lisesinin imkânları
İstanbul'da açılan bu okulun 800 kişilik
konferans salonu, 1000 kişilik spor salonu, 300 kişilik
yatakhanesi bulunuyor. Okul yatılı ve karma eğitim yapıyor.
Okulda en az 2 dil mutlaka öğretiliyor. Öğretmenler Milli Eğitim
camiasından seçiliyor. Bu okulda ders vermek isteyen üniversite
öğretim görevlilerine de okulun kapısı açık. Bu okulun kendine
özgü belli bir yönetmeliği bulunuyor. Ders kitapları, klâsik
ders kitapları şeklinde değil. Okul şekli de klâsik okul gibi
değil. Bir derste bir konumda olan sıralar, başka derslerde
başka konumlarda olacak şekilde düzenleniyor. Okul bu yıl
(2003-2004) hazırlık sınıfına öğrenci aldı. Okulda 24'erkişilik
4 sınıf bulunuyor.
Sosyal Bilimler Lisesinin öğrenci alım
şekli
Sosyal Bilimler Lisesi, Liselere Giriş
Sınavı’yla (OKS) Türkçe matematik puandan öğrenci alıyor. Bu
okula başvuran öğrencilerden OKS'ye girmiş olması, ilköğretim
okulu 6. ve 7. sınıflarda Türkçe, matematik ve sosyal bilgiler
derslerinin her birinin yıl sonu ortalamasının en az 4 olması
şartı arandı.
Sosyal Bilimler Lisesinin eğitimi
Sosyal Bilimler lisesi 4 yıl öğretim süresi
bulunan, sınıf mevcutları 24 olan, dört şubeli (4x24=96),
karma-yatılı bir okuldur. Okulda dil dersleri, insan ve toplum
üzerine psikoloji, tarih, ekonomi gibi dersler bulunuyor. Sosyal
bilimlerin ağırlıkla okutulacağı lisede öğrencilere uluslar
arası denkliği olan bir diploma verilecek.
Sosyal Bilimler Lisesine başvuru şartları
Sosyal Bilimler Lisesine başvurmak isteyen
adaylardan aşağıdaki şartları taşımaları istenmektedir:
-
Orta Öğretim kurumları öğrenci seçme ve
Yerleştirme Sınavına (OKS) girmiş olmak,
-
İlköğretim okulu 6'ıncı ve 7'nci sınıflarda
Türkçe, Matematik ve Sosyal Bilgiler derslerinin her birinin
yıl sonu notunun en az 4 (dört) olması.
Sosyal Bilimler Liseleri yönetmeliği
''Milli Eğitim Bakanlığı Sosyal Bilimler
Liseleri Yönetmeliği'' Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe
girdi.
Sosyal bilimler adı altında yeni bir lise
türenin açılmasına ilişkin "Milli Eğitim Bakanlığı Sosyal
Bilimler Liseleri Yönetmelik" Resmi Gazete'de yayınlanarak
yürürlüğe girdi. İlki, yönetmelik çıkmadan Prof. Dr. Mümtaz
Turhan'ın adı verilerek İstanbul'da açın sosyal bilimler
liselerinin, edebiyat ve sosyal bilimler alanlarında öğrencileri
yüksek öğretime hazırlamak üzere dört yıllık öğretim veren
yatılı ve karma okullar olacak.
Sosyal Bilimler Liseleri, edebiyat ve sosyal
bilimler alanlarında ihtiyaç duyulan üstün nitelikli bilim
adamlarının yetiştirilmesine kaynaklık edecek.
Öğrenciler, velilerin istekleri, okul
yönetiminin uygun görmesi halinde gündüzlü de öğrenim
görebilecek.
Edebiyat ve sosyal bilimler alanlarındaki ilgi
ve yetenekleri üst düzeyde olan öğrencileri bu alanlarda yüksek
öğretime hazırlamayı amaçlayan liselerde, öğrencilerin bilimsel,
kültürel ve teknolojik gelişmeleri izleyebilecek düzeyde Türkçe
ve yabancı dil öğrenmeleri de sağlanacak.
Sosyal Bilimler Liseleri'ne her yıl alınacak
öğrenci sayısı 96'yı, bir sınıftaki öğrenci sayısı ise 24'ü
geçemeyecek.
Bu liselerin giriş sınavına 8'inci sınıfta
öğrenim görmekte olan öğrencilerden 6'ıncı ve 7'inci sınıflarda
Türkçe, Matematik ve Sosyal Bilgiler derslerinin her birinin yıl
sonu notu en az 3 ve bu derslerin yıl sonu notlarının aritmetik
ortalaması en az 4 olanlar başvurabilecek.
Sosyal Bilimler Liseleri'ne, merkezi sistemle
yapılan Orta Öğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme
Sınavı ile öğrenci alınacak. Öğrenciler, bu sınav sonuçlarına
göre yüksek puandan başlayarak okula yerleştirilecekler.
Sosyal bilimler liselerinde derslere girecek
öğretmenler diğer öğretmenlere göre farklı bir yöntemle
belirlenecek. Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi'nin (ÖSYM)
yaptığı ve öğretmenlerin atamalarında temel koşullardan oluşan
Kamu Personeli Seçme Sınavı'na(Öğretmenlik) sosyal bilimler
liselerinde görevlendirilecek öğretmenlerin girmesine gerek
olmayacak. Öğretmenler başından sonuna kadar Milli Eğitim
Bakanlığı'nın yürüteceği bir süreçte belirlenecek.
Sosyal Bilimler liselerinde görevlendirilecek
öğretmenler, yazılı sınav ve mülakat sonucuna göre seçilecek.
Öğretmenler, MEB'e bağlı Eğitim Teknolojileri Genel
Müdürlüğü'nce gerçekleştirilecek yazılı sınavla
belirlenecek.Yazılı sınavda en az 60 puan alan adaylar başarılı
sayılacak.
Bu okulların yöneticiliği için başvuranlar
arasında, Türk Dili ve Edebiyatı, Tarih, Coğrafya ve Felsefe
Grubu branşında olanlara öncelik tanınacak. Söz konusu
liselerde, bakanlıkça uygun görülen ders çizelgeleri ve öğretim
programları uygulanacak.
Sosyal Bilimler Grubu, Türk Dili ve Edebiyatı
ile Matematik derslerine ağırlık verilecek ve eğitim-öğretim
Türkçe yapılacak.
Atamalarda lisansüstü düzeyde öğrenim görmüş
olanlara öncelik verilecek.